اتحادیه اروپا با هدف کاهش وابستگی خود به منابع انرژی روسیه و تعدیل صورتحساب سنگین 400 میلیارد یورویی واردات سالانه انرژی خود از طرح بازار انرژی واحد که کل قاره اروپا را شامل می شود، رونمایی کرد.

 کمیسیون اروپا که هیات اجرایی اتحادیه اروپا محسوب می‌شود این طرح را روز چهارشنبه (6 اسفند) در حالی ارائه کرده که روسیه تهدید کرده است در صورتی که کی‌یف هزینه‌های خرید گاز را نپردازد، انتقال گاز طبیعی به اوکراین را ظرف دو روز کاملا قطع می‌کند.

این در حالی است که اتحادیه اروپا سال گذشته 53 درصد نیاز انرژی خود را به ارزش 400 میلیارد یورو از طریق واردات تامین کرده است. با تشدید ناامنی فزاینده جهانی و تشدید تنش میان غرب و روسیه، وابستگی اروپا به منابع انرژی مسکو یک آسیب‌پذیری خطرناک تلقی می‌شود.

طرح ایجاد «اتحادیه انرژی» شامل تکمیل بازار واحد، افزایش امنیت انرژی، افزایش بهره وری، کاهش استفاده از سوخت های فسیلی و افزایش تحقیقات درباره منابع جدید انرژی است.

اما تلاش برای تجمیع سیاست‌های انرژی در اتحادیه اروپا به طور بالقوه دچار واگرایی است زیرا هر یک از اعضا در پی حفظ تنوع منابع انرژی خود هستند.

به عنوان مثال، آلمان به شدت به گاز روسیه وابسته است و در حال تعطیلی تاسیسات هسته‌ای خود است. لهستان تقریبا به طور کامل به منابع ذغال سنگ خود متکی است و انگلیس با برخورداری از منابع انرژی‌های تجدید‌پذیر در حال سرمایه‌گذاری سنگین در تاسیسات اتمی جدید است.

پیشتر، ویکتور اربان، نخست وزیر مجارستان با اشاره به وابستگی اقتصاد اروپا به روسیه، تصور اروپای بی نیاز از منابع انرژی روسیه را صرفا یک توهم توصیف کرده بود.

وی همچنین با اشاره به انعقاد توافقنامه‌های متعدد با پوتین عنوان کرد بوداپست و مسکو هر دو مایل به ادامه انتقال گاز روسیه هستند.

روسیه به تازگی تصمیم گرفته است مسیر خط لوله 63 میلیارد متر مکعبی گاز خود را به جنوب اروپا تغییر دهد. روسیه در سال 2013 میلادی 162 میلیارد و 700 میلیون متر مکعب گاز به اروپا فروخت.

در گزارش کمیسیون اروپا آمده است اروپا اکنون باید تصمیم درست را بگیرد و «فرصت تاریخی» قیمت پایین کنونی نفت و گاز را مغتنم شمارد.

آلکسی میلر، مدیر عامل شرکت دولتی گازپروم روسیه روز سه شنبه گفت کی‌یف هنوز پیش پرداخت انتقال گاز برای ماه مارس را واریز نکرده و روسیه بدون دریافت واریزی جدید مجبور به قطع گاز ارسالی به اوکراین می‌شود.

این در حالی است که روسیه حدود 50 درصد از تقاضای گاز اوکراین و 30 درصد از تقاضای گاز اروپا را که از خاک اوکراین می‌گذرد تامین می‌کند.

شرکت دولتی نفت‌گاز اوکراین اوایل هفته جاری گازپروم را به عدم ارسال میزان گاز خریداری شده متهم کرد و افزود این شرکت روس تنها 47 میلیون متر مکعب از 114 میلیون متر مکعب گاز تقاضا شده را تامین کرده است.

اتهام علیه گازپروم بعد از آن مطرح شد که این شرکت روس در 19 فوریه اعلام کرد تامین گاز مناطق آشوب زده تحت کنترل نیروهای حامی روسیه واقع در شرق اوکراین را بی‌درنگ آغاز کرده است.

تصمیم ارسال گاز به این مناطق بعد از آن اتخاذ شد که شرکت اوکراینی، انتقال گاز به این مناطق را قطع کرد و مدعی شد که قطعی گاز ناشی از خسارت‌های وارده به خط لوله انتقال گاز بوده که در پی درگیری‌های جاری بین سربازان اوکراین و نیروهای هوادار روسیه ایجاد شده است.

مناطق عمدتا روس زبان دونتسک و لوهانسک در شرق اوکراین در پی آغاز عملیات نظامی کی‌یف در اواسط آوریل 2014 برای سرکوب اعتراض‌های هواداران روسیه صحنه درگیری‌های مرگبار میان آنها و ارتش اوکراین بوده است.

درگیری‌ها پس از آن شدت گرفت که ساکنان این دو منطقه آشوب‌زده در ماه می همه‌پرسی محلی برگزار کردند و قاطعانه به جدایی از اوکراین رای دادند.

از زمان آغاز درگیری‌های مسلحانه شرق اوکراین در آوریل 2014 حدود 5 هزار و 700 تن کشته و نزدیک به یک میلیون نفر آواره شده‌اند.

م ص/ م ب